SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRÌNH BÀY

KẾ HOẠCH BÀI DẠY
PHẦN ĐỌC

MÔN: NGỮ VĂN 8
ĐƠN VỊ THỰC HIỆN: QUẬN BÌNH THẠNH

CẤU TRÚC
I. MỤC TIÊU BÀI DẠY
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

TIẾN TRÌNH
DẠY HỌC
Khởi động
Hình thành
kiến thức

1. Chuẩn bị đọc
2. Trải nghiệm cùng
văn bản
3. Suy ngẫm và
phản hồi
4. Rút ra kinh nghiệm
đọc theo thể loại *
5. Luyện tập – vận
dụng

KHỞI
ĐỘNG

CHỦ ĐIỂM 1: NHỮNG GƯƠNG MẶT THÂN YÊU
Văn bản 2

NHỚ ĐỒNG
(Tố Hữu)

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. CHUẨN BỊ ĐỌC

I. Chuẩn bị đọc
Chia sẻ với cô và các bạn về một vùng đất
đã để lại trong em ấn tượng sâu đậm.

II. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

1. Đọc
Đọc chậm rãi, nhịp
nhàng, to rõ, lưu loát,
hoà vào cảm xúc
nhân vật.

Trả lời được các
câu hỏi suy luận.

Nhớ đồng
(Tố Hữu)

Xác định cảm xúc
của tác giả ở khổ
thơ này. Em dựa vào
đâu để xác định như
vậy?

Việc lặp lại hai
dòng thơ này có
tác dụng gì?

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Tố Hữu

- (1920 – 2002)
- Tên thật là Nguyễn Kim Thành
- Quê ở làng Phù Lai, xã Quảng
Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh
Thừa Thiên Huế.
- Một số tập thơ tiêu biểu: Từ
ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Máu và
hoa, Một tiếng đờn,…

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Tố Hữu
b. Tác phẩm

Nêu hoàn cảnh
sáng tác
của bài thơ

- Hoàn cảnh sáng tác: SGK/
15 thơ bị thực dân Pháp
Khi nhà
bắt giam tại nhà lao Thừa phủ –
Thừa Thiên Huế vào tháng
7/1939.
- Từ khó: SGK/ 15, 16, 17

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

1. Dấu hiệu hình thức của thể loại thơ bảy chữ
Số tiếng

Chỉ ra những dấu
Những dấu hiệu hình
hiệu cụ thể về: số
thức nào cho thấy
tiếng, số khổ, gieo
“Nhớ đồng”
13 khổ: mỗi khổ gồm dòng, riêng vkh
ổ
1,4,7,13
ần, ngắt nhịp trong
là một bài thơ?
gồm 2 dòng)
bài
Vần chân (vần liền, vần cách).
7 tiếng/ dòng

Số khổ
Gieo vần
Ngắt nhịp

Nhịp 3/4, 4/3

Số
tiếng

Số
khổ

Gieo
vần

Ngắt
nhịp

Nhớ đồng
(Tố Hữu)

2. Nét độc đáo của bài thơ
Học sinh thảo luận
nhóm, hoàn thành
bảng nhóm
trong 3 phút.

Nhóm 1,
2

Nhóm 5,
6

Nhóm 3,
4

Nhóm 7,
8

MỜI NHÓM 1 TRÌNH BÀY

ĐÁNH GIÁ PHẦN TRÌNH BÀY BỐ CỤC, MẠCH CẢM XÚC
Nội
dung
đánh giá
Sản
phẩm
nhóm

Tiêu chí đánh giá
Tốt (3)
- Bố cục, mạch cảm
xúc đã được trình bày
đầy đủ, chính xác.
 
 
- Giọng trình bày to
rõ, lưu loát, tự tin.

Khá (2)

Trung bình (1)

- Bố cục, mạch cảm xúc đã - Bố cục, mạch cảm
được trình bày nhưng một xúc đã được trình bày
số ý còn thiếu chính xác.
nhưng sơ sài, nhiều ý
thiếu chính xác.
 
 
- Giọng trình bày lưu loát - Giọng trình bày còn
nhưng cần to, tự tin hơn.
nhỏ, rụt rè, thiếu tự
tin.

2. Nét độc đáo của bài thơ
a. Bố cục và mạch cảm xúc

Bố cục
Phần 1: 6 khổ đầu
 Cảm xúc thương nhớ cảnh sắc
thiên nhiên quê hương
Phần 2: 7 khổ còn lại
 Cảm xúc thương nhớ những
gương mặt thân quen và gợi nhớ
chính mình.

Học sinh chỉnh sửa
trong Phiếu học tập

Mạch cảm xúc
- Được khơi gợi từ tiếng hò
vọng đến ngoài nhà lao.
- Sự vận động: Từ cảm xúc
thương nhớ không gian tự do
sống động  thương nhớ
những gương mặt thân quen
 khao khát tự do.

MỜI NHÓM 3 TRÌNH BÀY

ĐÁNH GIÁ PHẦN TRÌNH BÀY HÌNH ẢNH THƠ
Nội
dung
đánh giá
Sản
phẩm
nhóm

Tiêu chí đánh giá
Tốt (3)

Khá (2)

- Hình ảnh thơ đã được
trình bày đầy đủ, chính
xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày đầy đủ, chính
xác.
- Giọng trình bày to rõ,
lưu loát, tự tin.

- Hình ảnh thơ đã được
trình bày nhưng một số ý
còn thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày lưu loát
nhưng cần to, tự tin hơn.

Trung bình (1)
- Hình ảnh thơ đã được
trình bày nhưng sơ sài,
nhiều ý thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày còn
nhỏ, rụt rè, thiếu tự tin.

2. Nét độc đáo của bài thơ

Học sinh chỉnh sửa
trong Phiếu học tập

b. Hình ảnh

Hình ảnh
Nhận xét
• Thiên nhiên (6 khổ đầu):
 Gợi hình ảnh quê hương
- Hình ảnh: Ruồng tre mát, ô mạ tươi đẹp với cảnh sắc thiên
xanh, nương khoai sắn, nhà tranh, nhiên thân quen, bình dị,
lúa mềm xao xác,…
đượm buồn.

2. Nét độc đáo của bài thơ
b. Hình ảnh

Học sinh chỉnh sửa
trong Phiếu học tập

Hình ảnh
Nhận xét
 Những con người lam lũ,
• Con người:
- Mẹ: “Mẹ già đơn chiếc”
tảo tần, hiền hậu, thật
thà.
- Người dân quê: ”Những hồn quen dãi
gió dầm mưa, “chất phác hiền như đất”,
thiệt thà”
- Chính mình:
 Gợi hình ảnh người
+ “Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời”
chiến sĩ yêu đời, say mê
lí tưởng, khao khát tự do.
+ “Nhẹ nhàng như con chim cà lơi”
+ “Như cánh chim buồn nhớ gió mây”

MỜI NHÓM 5 TRÌNH BÀY

ĐÁNH GIÁ PHẦN TRÌNH BÀY BIỆN PHÁP TU TỪ
Nội
dung
đánh giá
Sản
phẩm
nhóm

Tiêu chí đánh giá
Tốt (3)

Khá (2)

- Biện pháp tu
từ đã được trình
bày đầy đủ,
chính xác.
- Các tác dụng
đã được trình
bày đầy đủ,
chính xác.
- Giọng trình

- Biện pháp tu từ đã được
trình bày nhưng một số ý
còn thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày khá lưu
loát nhưng cần to rõ, tự tin
hơn.

Trung bình (1)
- Biện pháp tu từ đã được
trình bày nhưng sơ sài,
nhiều ý thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày còn
nhỏ, rụt rè, thiếu tự tin.

2. Nét độc đáo của bài thơ
c. Biện pháp tu từ

Học sinh chỉnh sửa
trong Phiếu học tập

Yếu tố
Nhận xét
- Những câu thơ lặp đi lặp lại:
 Nhấn mạnh cảm xúc nhớ
+“Gì sâu bằng những trưa thương nhớ/ thuơng da diết với ruộng
Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!”
đồng, quê hương.
+“Gì sâu bằng những trưa hiu quạnh/ Ôi
ruộng đồng quê thương nhớ ơi!”
- Từ ngữ lặp đi lặp lại: “đâu”, “thương
nhớ”,…
 Điệp từ ngữ

MỜI NHÓM 7 TRÌNH BÀY

ĐÁNH GIÁ PHẦN TRÌNH BÀY TỪ NGỮ
Nội
dung
đánh giá
Sản
phẩm
nhóm

Tiêu chí đánh giá
Tốt (3)

Khá (2)

- Các từ ngữ đã
được trình bày
đầy đủ, chính
xác.
- Các tác dụng
đã được trình
bày đầy đủ,
chính xác.
- Giọng trình

- Các từ ngữ đã được trình
bày nhưng một số ý còn
thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày khá lưu
loát nhưng cần to rõ, tự tin
hơn.

Trung bình (1)
- Các từ ngữ đã được
trình bày nhưng sơ sài,
nhiều ý thiếu chính xác.
- Các tác dụng đã được
trình bày nhưng chưa
chính xác.
- Giọng trình bày còn
nhỏ, rụt rè, thiếu tự tin.

2. Nét độc đáo của bài thơ
d. Từ ngữ

Từ ngữ
- Từ tượng thanh: xao xác
- Từ tượng hình: “mơn mởn”,”
“bát ngát”,…
- Từ ngữ thể hiện tình cảm của
tác giả: “não nùng”, “chao ôi
thương nhớ”, …

Học sinh chỉnh sửa
trong Phiếu học tập

Tác dụng
 Phác hoạ sinh động vẻ
đẹp của quê hương và cảm
xúc thương nhớ đồng quê,
khao khát tự do của tác giả
khi bị cách ly với cuộc đời.

3. Cảm hứng chủ đạo

Cảm hứng
yêu quý, nhớ
thương quê
hương tươi
đẹp.

Bố
cục

Khao khát tự
do của người
chiến sĩ đang
bị giam cầm.

Mạch
cảm
xúc

Tình cảm nhà thơ
dành cho quê
hương là gì?

Tình
cảcm
hình
Căn
ứ đó
vàođã
đâu
thành
ảịm
hứng
đểnên
xáccđ
nh?
Hình gì choTừ
bài thơ?

ảnh

ngữ

4. Chủ đề
Qua những hình ảnh thân quen
được gợi ra từ tiếng hò, tác giả thể hiện
nỗi nhớ da diết đối với đồng quê và
khao khát tự do mãnh liệt của người tù
trẻ tuổi.

Nhan
đề

Nghệ
thuật

Bài thơ thể
hiện chủ đề gì?

Căn cứ nào giúp
xem xác định chủ
đề ấy?

5. Thông điệp

Viết thông điệp
Chia sẻ, bình chọn
trong nhóm
Trình bày trước lớp

CÂY THÔNG ĐIỆP

Chọn, viết thông
điệp vào vở

5. Thông điệp
- Hãy luôn trân trọng, yêu thương và hướng về
quê nhà.
- Trân trọng, theo đuổi sự tự do.
- Sống có đam mê, lí tưởng để thấy được ý nghĩa
cuộc sống.

Khái quát đặc điểm thể loại
và rút ra kinh nghiệm đọc
1. Xác định được một số yếu tố hình
thức
- Dấu hiệu: số tiếng, số khổ, dòng, gieo
vần, ngắt nhịp
- Nét độc đáo thể hiện qua: bố cục, mạch
cảm xúc, hình ảnh, biện pháp tu từ, từ
ngữ.
2. Nội dung
- Tình cảm cảm xúc, cảm hứng chủ đạo.
- Chủ đề, thông điệp.

Những đặc điểm nào
cần lưu ý khi đọc văn
bản thuộc thể loại thơ
sáu chữ, bảy chữ?

IV. LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

Câu 1. Bài thơ “Nhớ đồng” được viết theo thể thơ nào?

A

Thơ lục bát

B

Thơ sáu chữ

C

Thơ bảy chữ

D

Thơ tự do
BẮT ĐẦU

Câu 2: Mạch cảm xúc của bài thơ được gợi ra từ:

A

Dòng sông

B

Lời mẹ ru

C

Cánh cò

D

Tiếng hò
BẮT ĐẦU

Câu 3: Điều đầu tiên mà tiếng hò gợi ra là:

A

Những gương mặt thân quen

B

Cảnh sắc quê hương

C

Khao khát tự do

D

Ước mơ bay cao
BẮT ĐẦU

Câu 4: Tác dụng của biện pháp điệp từ ngữ trong bài thơ là:

A

Gợi cảm xúc tiếc nhớ thời gian đã qua

B

Nhấn mạnh hình ảnh ruộng đồng quê hương
bao la

C

Nhấn mạnh nhựa sống căng tràn ở người
chiến sĩ trẻ

D

Nhấn mạnh cảm xúc nhớ thương ruộng đồng
quê hương da diết
BẮT ĐẦU

Câu 5: Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ là:

A

Biết ơn quê hương luôn bao bọc,
chở che, vỗ về

B

Yêu quý, nhớ thương quê hương
và khao khát tự do

C

Nhớ thương quê nhà nơi xa và
khao khát hướng tới tương lai

D

Cả ba đáp án trên đều đúng
BẮT ĐẦU

BÀI TẬP
Câu 7 (SGK/17):
Viết đoạn văn khoảng 5 câu hoặc vẽ một bức
tranh thể hiện sự tưởng tượng của em về cảnh sắc,
con người được gợi tả trong bài thơ.
Dưới đoạn văn hoặc bức tranh giải thích rõ:
những hình ảnh tưởng tượng đó có tác dụng như thế
nào đối với việc hiểu bài thơ?

VỀ
NHÀ

 Hoàn thành bài tập
 Chuẩn bị:
+ Đọc mở rộng theo chủ điểm: Những chiếc lá
thơm tho (Trương Gia Hoà).
+ Học sinh thực hiện phiếu học tập theo
nhóm, báo cáo kết quả học tập trước lớp vào
tiết sau.

TIẾT HỌC
ĐÃ KẾT THÚC

TẠM BIỆT CÁC
EM !

Văn bản 2

NHỚ ĐỒNG

(Tố Hữu)

I. Chuẩn bị đọc
II. Trải nghiệm cùng văn bản
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Tố Hữu
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: SGK/15
- Từ khó: SGK/ 15, 16, 17

III. Suy ngẫm và phản hồi
1. Đặc điểm hình thức của thể loại thơ bảy chữ
- Số tiếng: 7 tiếng/ dòng
- Số khổ: 13 khổ
- Gieo vần: vần chân (vần liền, vần cách)
- Ngắt nhịp: Nhịp 3/4 , 4/3
2. Nét độc đáo của bài thơ
a. Bố cục và mạch cảm xúc
b. Hình ảnh
Phiếu học tập
c. Biện pháp tu từ
d. Từ ngữ

3. Cảm hứng chủ đạo
- Cảm hứng yêu quý, nhớ thương quê hương tươi đẹp.
- Khao khát tự do của người chiến sĩ đang bị giam cầm.
4. Chủ đề
Qua những hình ảnh thân quen được gợi ra từ tiếng hò, tác giả
thể hiện nỗi nhớ da diết đối với đồng quê và khao khát tự do mãnh
liệt của người tù trẻ tuổi.
5. Thông điệp
-Hãy luôn trân trọng, yêu thương và hướng về quê nhà.
-Trân trọng, theo đuổi sự tự do.
IV. Luyện tập – vận dụng
* Dặn dò:

CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ ĐÃ THEO DÕI

!